GÓRECKI IN HET LABYRINT, deel I

Henryk Górecki, Symfonie van Treurige Liederen, op. 36, uit 1976.

Vanuit een diepe stilte, vanuit het niets bijna, wordt langzaam iets hoorbaar. Iets, meer is het nog niet, nauwelijks hoorbaar geluid. Nog geen muziek, eerder een golfslag die zich traag telkens opnieuw uitstort. Maar de krachten die zich hier afspelen worden groter, onweerstaanbaarder, onvermijdelijker door de herhaling die nu een melodie aan het worden is. Maar een melodie van een onmenselijke dimensie, alsof twee sterrenstelsels zich in elkaar ploegen met toenemende kracht. Dat vergt een tijd die de moderne aandacht van de mens bijna te boven gaat. Tijd die zich dwingend herhaalt, en doorgaat. Dit is muziek op kosmisch niveau, lijkt het.

Tijd verloopt kosmisch, in wetmatige herhaling, tot het heelal onverwacht tot rust lijkt te komen met een paar onverwachte piano-akkoorden die ruimte maken voor de menselijke stem, een sopraan voegt een hemelse dimensie toe aan het kosmisch geweld.

Ze zingt een volksliedje uit het begin van de vorige eeuw, over een Poolse opstand. Een moeder zingt “Waar is hij gebleven, mijn lieve, jonge zoon?”

Maar wat ze zingt ontdek ik pas later. Eerst hoor ik alleen een hemelse stem in een wereld die zijn hemels allang achter zich heeft gelaten. De melodie die ze zingt is eenvoudig, een doorlopende herhaling, als de muziek uit het begin, maar in een andere dimensie, met meer menselijke liefde dan de botte kosmische krachten uit het begin.

De overheersende indruk die deze symfonie maakte was de plaats en de rol menselijke stem in de kosmische muziek.

Lees meer

Stilleven in glasscherven

Stilleven in glasscherven

Een dans tegen de zwarte achtergrond:
kunstlicht in drie scherven glas

dat ooit een geheel moet zijn geweest.
De glans die het breukvlak oplicht

breekt het licht dat de oorsprong was.
In welke lichtval de dans begon?

Wellicht is ons oog op deze glans gericht.
Gebroken licht danst rond

als een flonkerend nieuwe zon.
Scherven dansen verder op dit feest.

9-11 dec. ‘19

 

Welkom in de werkplaats Poëzie & Tijd

Zonder tijd geen poëzie, daar zal niemand vreemd van opkijken. Zonder tijd staat alles stil, zonder tijd geen mensen. Maar dat we zonder poëzie minder tijd zouden hebben, dat ligt minder voor de hand.

Toch zou ik zonder het schrijven en lezen van poëzie in een andere tijd hebben geleefd. Net zoals ik in een andere tijd zou hebben geleefd

Dat vraagt om meer inzicht in het verschijnsel tijd. En poëzie. Poëzie betekent letterlijk ‘maakwerk’.In deze werkplaats wordt geprobeerd om uit natuurlijke tijd en uit alledaagse tijd een tijd op te werken